Khách hàng ngại thanh toán tiền điện trực tuyến

Sau thông tin khách hàng tố bị lừa đảo tiền triệu vì hóa đơn điện giả cách đây ít lâu, chị Hạnh (Trung Kính, Hà Nội) bắt đầu tìm hiểu cách thức thanh toán tiền điện trực tuyến. Trước đó, chị có nghe nói việc trả tiền điện qua mạng nhưng sợ thủ tục phiền hà nên chị vẫn đăng ký nộp tiền tại nhà riêng.

Sau nhiều lần mày mò, tự thao tác tại địa chỉ Internet Banking của 3 ngân hàng khác nhau, kết quả báo lại cho biết nơi chị mở tài khoản chưa tham gia hệ thống hóa đơn điện tử của ngành điện. "Mình chỉ nghĩ đơn giản đã thanh toán trực tuyến thì ngành điện thành phố sẽ kết nối với tất cả ngân hàng. Đến lúc này, mình cũng chưa nắm được danh sách những nơi có thể giao dịch", chị bày tỏ.

Đã đăng ký thanh toán tiền điện tại một công ty ứng dụng trực tuyến, song anh Chung (huyện Nhà Bè, TP HCM) lại rơi vào tình huống dở khóc dở cười. Hồi tháng 8, do bận công việc, anh quên không kịp đặt lệnh trả tiền trước ngày quy định. 3 ngày sau, khi tan sở về lúc 18h chiều, gia đình anh bị cắt điện sinh hoạt. Anh vội gọi điện để nộp tiền ngoài giờ nhưng không được chấp nhận.

Chị Hạnh, anh Chung chỉ là hai trong số nhiều trường hợp gặp sự cố khi sử dụng phương thức giao dịch hóa đơn điện online thời gian qua. Việc thanh toán hóa đơn điện trực tuyến được ngành điện triển khai từ đầu năm 2012, song để thuận tiện cũng như đảm bảo quyền lợi của người dân, các công ty đều duy trì song song cả phương thức thu tiền điện bằng tiền mặt (tại nhà, điểm thu...). Theo lãnh đạo Tổng công ty Điện lực Hà Nội (EVN Hà Nội) do thói quen sử dụng tiền mặt của người tiêu dùng nên số lượng khách hàng thanh toán tiền điện trực tuyến còn tương đối thấp sau 3 năm.

Thói quen tiêu dùng bằng tiền mặt khiến số lượng khách hàng sử dụng  thanh toán tiền điện trực tuyến còn khiêm tốn.

Để hạn chế rủi ro cho khách hàng sử dụng điện cũng như thu ngân viên trong quá trình đi thu tiền điện bằng tiền mặt, thời gian qua, ngành điện đang đẩy mạnh các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt thông qua ngân hàng, các tổ chức thanh toán trung gian… Các kênh thanh toán cũng được mở rộng như: thanh toán tự động; thanh toán qua Internet Banking, Mobile Banking, ATM, POS qua ví điện tử hoặc ứng dụng BankPlus trên điện thoại di động của Viettel. Hiện nay, riêng EVN Hà Nội đã có hợp đồng cung cấp dịch vụ thanh toán tiền điện với 10 nhà băng và 3 tổ chức trung gian thanh toán.

Chính thức triển khai dịch vụ với điện lực miền Trung từ tháng 10/2013,đến nay, Ngân hàng TMCP Ngoại thương (Vietcombank) đã thực hiện thanh toán tiền điện trực tuyến tại 60 trong tổng số 121 đơn vị trực thuộc các tổng công ty điện lực trên cả nước. Hiện, ngân hàng này có gần 115.000 khách hàng đang sử dụng dịch vụ thanh toán tiền điện hàng tháng. 

Trong khi đó, đến tháng 9 vừa qua, Ngân hàng TMCP Công Thương (Vietinbank) đã có hơn 700.000 giao dịch thanh toán tiền điện qua các kênh thanh toán với giá trị lên đến 933 tỷ đồng. Doanh số giao dịch tại ngân hàng này tăng trưởng ở mức trung bình 30% mỗi năm. Mức tăng trưởng cao được ghi nhận ở với các kênh giao dịch hiện đại như: Internet Banking, ATM, POS.

Dù vậy, lãnh đạo Vietinbank thừa nhận hiện thanh toán trực tuyến mới phổ biến tại các thành phố, khu đô thị lớn tập trung nhiều vào phân khúc khách hàng cá nhân trẻ tuổi hoặc tổ chức là các cơ quan, văn phòng. Nguyên nhân, một phần do khách hàng ngại thay đổi thói quen. So với phương thức giao dịch tại quầy ngân hàng, thay vì được phục vụ, khách hàng phải tự thực hiện các thao tác trên hệ thống. Do vậy, không ít người chưa quen với các thiết bị công nghệ sẽ gặp một số khó khăn khi giao dịch. Cùng đó, là tâm lý lo lắng về an toàn, bảo mật thông tin, về dịch vụ hỗ trợ sau giao dịch của ngân hàng cung ứng dịch vụ.

Đồng tình quan điểm, lãnh đạo Vietcombank cũng cho biết thêm hiện các đơn vị điện lực cấp tỉnh và huyện đang hoạt động tương đối độc lập với các tổng công ty điện lực. Do đó, ngoài việc hợp tác và kết nối hệ thống trực tuyến với các đơn vị ngành điện cũng khó khăn, nhất là khi các ngân hàng khi muốn mở rộng triển khai dịch vụ này trên khắp cả nước.

Là một trong số ít đơn vị trung gian tham gia dịch vụ, trao đổi với VnExpress, ông Ngô Trung Lĩnh - Tổng giám đốc Payoo cho biết trong nhiều trở ngại, tâm lý khách hàng chưa quen hoặc ngại chuyển đổi phương thức thanh toán truyền thống sang hình thức thanh toán mới là vướng mắc mà nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ đang gặp phải. "Phần lớn, họ đều muốn nhân viên đến tận nhà thu tiền", ông bày tỏ.

Theo lộ trình, các nhà cung cấp dịch vụ cũng sẽ cắt giảm dần việc đi thu tiền trực tiếp tại nhà, qua đó sẽ tạo áp lực để thay đổi thói quen của khách hàng. Lãnh đạo Payoo cho rằng để có thể cung cấp dịch vụ hiệu quả hơn, tránh những trục trặc, sự cố không đáng có khi khách hàng thao tác giao dịch cần có sự phối hợp giữa các nhà cung cấp dịch vụ, các kênh thanh toán mới và sự thay đổi thói quen từ khách hàng. Khi đó, các rủi ro và chi phí của nhà cung cấp dịch vụ sẽ giảm đáng kể và khách hàng cũng không chịu cảnh mất oan tiền triệu vì hóa đơn điện giả.

Thành Tâm